Rola ojca w wychowaniu dziecka

Rola ojca w życiu dziecka często bywa niedoceniana lub pojmowana stereotypowo. Najbardziej skrajne stereotypy, ale też i najbardziej rozpowszechnione, to poglądy mówiące o tym, że dziecko bardziej potrzebuje matki niż ojca albo, że rola ojca sprowadza się tylko do utrzymania dyscypliny, pojmowanej w kategoriach wyłącznie karania.

To sprawia, że ojcowie niejednokrotnie wycofują się z wychowania wyrządzając w ten sposób nieświadomie krzywdę swoim dzieciom. Najlepsza bowiem matka nie jest w stanie zastąpić dziecku ojca. Po prostu oboje rodzice są potrzebni do prawidłowego rozwoju dziecka. Każdy z nich bowiem ma odmienną rolę do wypełnienia.

Ojciec w życiu syna

Kiedy chłopiec zaczyna już dostrzegać różnice płciowe między nim a matką, szuka wokół siebie kogoś podobnego  by znaleźć odpowiedź na pytanie „kim jestem?”. Osobą, do której przychodzi z tym pytaniem jest właśnie ojciec. Oczywiście najczęściej jest ono niewypowiedziane, ale syn patrząc na zachowanie taty w stosunku do siebie znajduje odpowiedź. Czy należę do świata mężczyzn? Czy jestem taki jak tata? Rolą ojca jest odpowiedzieć twierdząco na te pytania. Czyni to przez akceptację swojego syna. Przez to, że chce z nim spędzać swój czas, zaprasza go do wspólnej pracy. Jeśli natomiast zachowuje się wręcz przeciwnie czyli mówi synowi, że on sam lepiej wykona daną czynność, nie potrzebuje jego pomocy, nie ma dla niego czasu to tym samym przekazuje mu informacje – nie jesteś wystarczająco męski, czegoś ci brakuje, nie należysz do mojego świata.  Jeśli ojciec chce by jego syn w dorosłym życiu był pewny siebie, zdecydowany znał swoją wartość powinien spędzać z nim jak najwięcej czasu, zapraszać go do wspólnych codziennych zająć i przede wszystkim chwalić go za sukcesy, które osiąga. Bo to czego potrzebują chłopcy w każdym wieku to uznanie ze strony ojca, świadomość, że tato jest z nich dumny.

Ojciec w życiu córki

Ojciec jest pierwszym mężczyzną w życiu córki. Również i ona przychodzi do niego z kilkoma  pytaniami. Jakie to pytania? - Czy jestem piękna? Czy jestem wartościowa? Czy moja kobiecość jest dobra? Czy jestem warta tego, by mężczyźni się o mnie starali? Jak powinni mnie traktować? Tato przez swoje zachowanie może sprawić, że z pąku jakim jest jego córka rozkwitnie piękny kwiat albo sprawić, że ten pąk zwiędnie. Jeśli potrafi prawić dziewczynce komplementy na temat jej wyglądu, dostrzegać, że pięknie wygląda w nowej sukience, okazywać jej szacunek, wręczać kwiaty wówczas czuje się ona piękna, doceniana i akceptowana. Rośnie w niej poczucie własnej wartości, wie, że powinna wymagać od chłopaków szacunku dla siebie. Jeśli natomiast ojciec będzie bał się jej kobiecości, będzie jej unikał, córka będzie szukała dowartościowania u innych mężczyzn, co nierzadko kończy się wchodzeniem w przygodne związki na zasadzie – byle tylko jakiś mężczyzna mnie docenił. Ojcowie czasem popełniają błąd wynikający z lęku przed oskarżeniem o molestowanie. Mianowicie gdy dostrzegają, że ich córki dojrzewają, przestają je przytulać, brać na kolana okazywać uczucia przez dotyk. Wydaje im się, ze tak powinni postąpić. Okazuje się jednak, że córki odbierają to zupełnie inaczej. Wydaje nim się, że coś jest z nimi nie tak, że tato nie akceptuje ich kobiecości, czują się odtrącone, a to owocuje niskim poczuciem własnej wartości.

Daj im swój czas

 Wielu ojców kocha swoje dzieci, ale nie wszystkie dzieci o tym wiedzą. Miłość trzeba okazywać w języku zrozumiałym dla dziecka. A dla niego „kocham cię” oznacza „poświęcam ci mój czas”. Na nic się zdadzą tysiące prezentów jakimi ojciec chce się usprawiedliwić przed dzieckiem, że nie ma dla niego czasu. Na nic wspaniałe wyprawy raz do roku, na nic zapewnienia o miłości, jeśli nie będzie systematycznego i częstego spędzania choćby chwili czasu z dzieckiem. Bo właśnie podczas tego czasu wytwarza się bliska i osobista relacja między dzieckiem a jego tatą. Jeśli ojciec nie ma czasu dla dziecka, wówczas ono odbiera to jako brak miłości ze strony ojca. W sumie rozumowanie jest całkiem logiczne. Jeśli tato mnie kocha to jestem dla niego najważniejszy, a skoro tak to powinien mieć dla mnie czas. Skoro go nie ma, widocznie nie jestem dla niego wartościowy. Czas spędzony z dzieckiem pozwala też na wychowywanie go. Nic tak bowiem nie oddziałuje na syna i córkę jak zachowanie ich ojca. Wykłady na temat moralności nie mają tak dużego znaczenia jak osobisty przykład ojca – jego zachowanie na co dzień.

Zobacz jak możesz spędzać czas z dzieckiem.

Bądź stały

Czas to niejako podstawa. Bez niego ojcu będzie trudno angażować się w wychowanie dzieci. Ważne jest jednak również by ojciec był stały w swoich zachowaniach. By dotrzymywał słowa. Jeśli w danym momencie nie może poświęcić czasu dziecku to bardzo ważne jest jak mu to powie. Zbędzie go byle wymówką czy wyjaśni, że ma teraz pilne zajęcia i obieca, że o konkretnej godzinie porozmawia z nim. Ale nie wystarczy obiecać. Wiele dzieci jest ranionych właśnie przez niedotrzymywanie obietnic. A przez to uczą się właśnie tego, że obietnice można łamać, że słowo człowieka nic nie znaczy, a honor nie istnieje. Dotrzymując słowa ojciec może natomiast wiele nauczyć swoje dzieci. A co jeśli nie uda się jakiejś obietnicy dotrzymać? I tutaj wszystko zależy od  zachowania taty. Bo trzeba prawdziwego mężczyzny by umieć przyznać się do błędu przed dzieckiem, które jest od niego zależne. Ale przykład ojca, który przeprasza i stara się naprawić błąd, uczy szczególnie synów, honoru i pokazuje, że siła i odwaga mężczyzny powinna polegać również na tym. I przede wszystkim pokazuje, ze tato mimo swoich słabości kocha dzieci, że są one dla niego ważne.

Stawianie wymagań

Stałość ojca jest też ważna przy stawianiu wymagań. Dziecko powinno mieć jasność co do zasad, które obowiązują w domu i konsekwencji jakie czekają za ich łamanie. Dlatego podczas karania ojciec nie może ulegać swoim emocjom, bo to wprowadza zamieszanie w świat dziecka. Jeśli uciążliwość kary zależy od humoru taty to tak naprawdę nie ma nic stałego, nie ma zasad, które obowiązują niezależnie od wszystkiego. Z drugiej strony stałość w dyscyplinie nie może prowadzić do braku elastyczności w stawianiu wymagań. Czego inne go bowiem wymaga się od przedszkolaka a czego innego od licealisty. Dlatego też ojciec musi znać na tyle swoje dziecko by dostosowywać zasady do jego indywidualnych możliwości czy konkretnej sytuacji. A poznawanie własnego dziecka dokonuje się przede wszystkim przez spędzanie z nim czasu, zainteresowanie tym co mówi, rozmawianie z nim.

Być mężczyzną = być ojcem

Bycie ojcem to wyzwanie, któremu nie każdy mężczyzna potrafi sprostać. Wymaga ono bowiem poświęcenia siebie, swoich sił, umiejętności i przede wszystkim serca. Ale jest to również wyzwanie, które pomaga mężczyźnie rozwijać się, wzrastać i pokonywać własne słabości. Niektórzy tłumaczą się brakiem czasu oraz tym, ze pracują bardzo dużo właśnie dla dobra dzieci. Problem polega na tym, że dzieci bardziej potrzebują czasu spędzonego z ojcem i jego zainteresowania niż jego pieniędzy. Każdy może znaleźć czas dla swoich dzieci jedni mniej inni więcej, ważne by ten czas był stale obecny. Zamiast więc szukać wymówek i tłumaczyć się przed samym sobą trzeba zacząć swoje ojcostwo planować.  Jeśli tato w swoim terminarzu nie będzie regularnie planował czasu dla swoich dzieci to może się okazać, ze nigdy ich go nie znajdzie i w pewnym momencie może zorientować się, ze jego dzieci dorosły bez niego. Jeśli ojciec nie zacznie dzisiaj angażować się w życie swoich dzieci to jutro może okazać się za późno. A zacząć można bardzo prosto właśnie teraz – wystarczy zaplanować w tym tygodniu czas, który poświęci się tylko dla dzieci. Nawet jeśli tego czasu będzie niewiele.