Jak pomóc dziecku zrozumieć ideę Świąt Bożego Narodzenia?

Boże Narodzenie jest czasem, który młodzi, starzy, dorośli i dzieci wspominają z rozrzewnieniem. Są to szczególne dni, podczas których godzą się zwaśnieni członkowie rodziny, kiedy rodzice mają dużo czasu dla dzieci, kiedy panuje niepowtarzalna atmosfera.

Dla małych dzieci są to jednak Święta niezrozumiałe, dopóki dorośli nie wytłumaczą im ich sensu. Pozostaną one jedynie wspomnieniem wieczerzy wigilijnej, choinki, prezentów. A przecież nie o to chodzi.

Telewizja, wielkie sklepy, nastawione są na działania komercyjne. Zaczynają tworzyć atmosferę świąteczną na długo przed nadejściem świąt. Wzbudzają w dorosłych poczucie, że czas biegnie szybko, że ze wszystkim się nie wyrobią, a zwłaszcza z tym, co jak nam sugerują, jest najważniejsze, czyli z prezentami. Dzieci przejmują ten styl myślenia. Boże Narodzenie przestaje im się kojarzyć z rodzinnym świętowaniem, oderwaniem od codzienności, a przede wszystkim z tym wydarzeniem na pamiątkę, którego obchodzimy te święta.

Przeczytaj jak można spędzać aktywnie czas w święta.

Warto więc w rodzinie stworzyć plan działań, które ochronią domowników przed tym komercyjnym szałem. Krok pierwszy powinien polegać na rozmowie z dziećmi. Może ona odbyć się jeszcze przed Adwentem lub w pierwszych jego dniach. Weźmy do ręki Biblię dla dzieci, poszukajmy kartek świątecznych, na których jest nie Mikołaj – krasnal, czy bałwan, ale stajenka Betlejemska, Święta Rodzina. Przybliżmy dziecku wydarzenia, które miały miejsce kilka tysięcy lat temu. By łatwiej było mu zrozumieć, posługujmy się językiem dla dziecka zrozumiałym, używajmy sformułowań „mama Pana Jezusa i jego tata”. Mówmy, że tak jak dziecko świętuje każdego roku swoje urodziny, tak samo wszyscy ludzie obchodzą urodziny małego Jezusa. Obrazki, filmy powinny pomóc maluchowi zrozumieć, że są to ważne Święta, a także, dlaczego są tak istotne.

Czas przed Bożym Narodzeniem

Dla dzieci upływ czasu niejednokrotnie jest trudny do określenia. Nie potrafią zrozumieć, co znaczy, że święta będą za miesiąc. Dlatego też dobrym pomysłem jest stworzenie kalendarza adwentowego. Można w nim zaznaczać ile dni zostało do Bożego Narodzenia, zapisywać co dobrego zrobiło w danym dniu dziecko, wklejając symboliczne obrazki, np. jeśli poukładało swoje zabawki symbol misia lub jakiś umowny znak, serduszko, bombkę choinkową. Chodzi o to, by pociechy zaczęły łączyć dobre uczynki, z tym że Jezus przyszedł na ziemię z miłości do ludzi, że te nasze dobre czyny to prezenty dla niego z okazji urodzin. Jest to okazja do uświadomienia dziecku tego, że właśnie te dary są najważniejsze. Nie prezenty ze sklepu, ale właśnie dobro, miłość.

Dobre uczynki nie powinny ograniczać się tylko do wykonywania codziennych obowiązków. Powinny one obejmować także miłość do innych, niesienie pomocy. Ma to związek z przesłaniem Bożego Narodzenia. Można na przykład ofiarować jakąś zabawkę biedniejszym dzieciom, przygotować paczkę świąteczną z żywnością, wrzucić ofiarę pieniężną. Te święta to czas miłości, przebaczenia. Jeśli przygotujemy dziecko wcześniej do tego, zwrócimy uwagę, że należy być dobrym, dzielić się tym, co się posiada, wybaczać, jeśli zacznie sprawiać mu to radość, wówczas główna część idei Bożego Narodzenia stanie się dla dziecka zrozumiała. Pusty talerz dla gościa podczas wieczerzy wigilijnej nie zdziwi go, ale będzie dopełnieniem atmosfery miłości, jaka była budowana podczas Adwentu.

Działania praktyczne

Ponadto Adwent, który jest okresem przygotowującym do świąt, może być okazją do budowania wspólnie z pociechami szopki bożonarodzeniowej, która zostanie ustawiona pod choinką. Warto również przygotowywać ozdoby choinkowe. Obecne na rynku bombki i łańcuchy są wprawdzie ładne, ale choinka przyozdobiona zrobionymi własnoręcznie zabawkami, ptaszkami, bałwankami itp. sprawi mnóstwo radości. Czas, który poświęci się na ich wykonanie, może stać się okazją do rozmowy na tematy świąteczne. Dobrą zabawą, a także pogłębieniem przeżywania Świąt Bożego Narodzenia może być rodzinna zabawa w teatr, a konkretnie próba przedstawienia jasełek. Nie muszą one być profesjonalne, może to być pantomima, obrazująca jak to Józef z Maryją szukali miejsca dla siebie jak byli wyganiani. Podczas Wigilii można z dziećmi odegrać je dla rodziny, przyjaciół, z którymi będziemy spożywać się wspólną wieczerzę.

Przykład rodziców

Ponieważ podstawową sprawą w wychowaniu jest przykład, to i tym razem nie może go zabraknąć. Rodzice przez okres Adwentu i świąt powinni sami swoją postawą pokazywać dzieciom, że to, co przeżywają w tym czasie, jest dla nich istotne. Jeśli mówią swoim pociechom o konieczności przebaczenia, a jednocześnie kłócą się między sobą, nie będzie wiarygodni. Mama i tato powinni przed Bożym Narodzeniem wyciszyć się, być może podjąć jakieś postanowienie, tak by nie wprowadzać w ten specyficzny czas zamętu i nerwowości.

I na koniec pamiętajmy, że Wigilia i całe święta powinny być okresem wyjątkowym, tak więc zadbajmy o pięknie przystrojony stół, cały dom, odświętne ubrania dla członków rodziny, kolędowanie, a po wieczerzy o rodzinny spacer, połączony z odwiedzaniem szopek w kościołach. Dla małych dzieci, które nie zrozumieją jeszcze wszystkiego, będzie to znak wyjątkowości Bożego Narodzenia.