Dziadkowie – skarb czy kłopot?

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu rodzina wielopokoleniowa była czymś spotykanym dość często. W jednym domu mieszkali rodzice, dzieci i dziadkowie. Dobrą stroną tego modelu było to, że dzieciaki miały kontakt z bogactwem relacji, które pozytywnie wpływały na rozwój uspołecznienia.

Uczyły się też szacunku do starszych, miały kontakt z ich doświadczeniem, itp. Z drugiej strony rodzice mogli też liczyć na pomoc w wychowaniu i opiece nad swymi pociechami, nie było kłopotu, gdy oboje musieli wyjść czy wyjechać. A sami opiekując się swoimi rodzicami, dawali też dobry przykład dzieciom. Dzisiaj rodzin wielopokoleniowych jest mało. Po założeniu własnych rodzin synowie i córki najczęściej wyprowadzają się i mieszkają osobno, a wnuczęta przyjeżdżają do dziadków częściej lub rzadziej – zależnie od odległości i wzajemnych relacji. Tak czy inaczej, mają oni większy lub mniejszy udział w wychowaniu wnuków.

Przeczytaj jak nauczyć dziecko szacunku do starszych.

Dziadkowie od rozpieszczania?

Jest takie powiedzenie, że rodzice są od wychowywania a dziadkowie od rozpieszczania i jakieś ziarno prawdy w tym tkwi. Nie mając już dzieci, którymi mogą się opiekować, cieszą się, gdy odwiedzają ich wnuki, chętnie poświęcają im czas, czują się wtedy potrzebni i tę radość okazują w różny sposób. Dają prezenty, pozwalają na więcej niż rodzice, robią wiele by wnuki dobrze się u nich czuły. Pomimo tego, rzadko jest jednak tak, że nie reagują, gdy dzieciaki zaczną łamać ważne dla nich zasady czy okazywać brak szacunku dla istotnych wartości.

Cały problem rozpieszczania sprowadza się najczęściej do różnych poglądów na wychowanie. Rozpieszczanie to inaczej zbytnie pobłażanie komuś. Jednak ocena tego jest subiektywna. Wszystko zależy od tego, do czego ją odniesiemy. Innymi słowy, to co dla mamy jest pozwalaniem dziecku, na łamanie jakiejś zasady, dla babci jest czymś naturalnym, bo ona wyznaję w wychowaniu inną regułę. Dlatego też zarzuty czynione dziadkom mogę być przez nich zupełnie niezrozumiane, odebrane jako „czepianie się” chęć ograniczenia im kontaktów z wnukami. Tak więc kluczem jest poznanie siebie nawzajem. To może zabrzmieć dziwnie, bo przecież powinniśmy znać naszych rodziców, a oni nas. Niestety okazuje się, że nie zawsze tak jest.

Poznaj i daj się poznać

Czas, gdy dorosłe dzieci mają już własne pociechy, jest okresem, w którym warto poznawać na nowo swych rodziców. Posiadając jakąś wizję wychowania, należy się nią dzielić, rozmawiać o zasadach, które wprowadza się w wychowaniu dzieci, wyjaśniać powody swojego postępowania. Dobrze też jest pytać swoich rodziców o ich doświadczenia wychowawcze, bo, szczególnie jeśli wychowali więcej dzieci, mogą być skarbnicą wiedzy często lepszą niż niejedna książka na ten temat. Tylko wówczas będzie możliwe uniknięcie tego, czego wielu rodziców się boi – rozpieszczania dzieci przez dziadków. Nie można mieć do nich pretensji, że nie przestrzegają zasad, o których z nimi nie rozmawialiśmy. Tak samo, jeśli nie wyjaśnimy, że nie jest to nasze „widzimisię”, lecz kieruje nami troska o dobro dziecka. I nie ma się co obrażać, jeśli rodzice mają inne zdanie, zawsze warto je wysłuchać, bo przecież im też zależy na dobru swoich wnuków i może się okazać, że to oni mają rację.

Przeczytaj dekalog dobrego rodzica.

Przeszkody w porozumieniu

Czasem jednak rozmowy nie pomagają i dziadkowie dalej zachowują się w stosunku do dziecka, w sposób, który nie podoba się rodzicom. Dlaczego tak się dzieje? Cóż powodów może być kilka.

1.Forma komunikacji – od niej zależy jak to, co powiemy, przyjmą dziadkowie. Jeśli użyjemy tonu rozkazującego, mogą poczuć się urażeni i odebrać wypowiedź jako brak szacunku. Tak samo, gdy będziemy podważać ich doświadczenie w wychowaniu, mówić z poczuciem wyższości itp. A najgorsze co możemy zrobić to zwracać im uwagę w obecności wnuków. Wówczas skupiają się bardziej na własnych uczuciach, a nie na treściach, które chcą im przekazać rodzice ich wnuków, a tym samym ignorują te informacje.

2.Rywalizacja – czasem bywa tak, że rodzice rywalizują z dziadkami o względy dzieci i odwrotnie. Są zazdrośni o ich uczucia, o radość, jaką odczuwają spędzając czas z jednymi lub drugimi, o słowa, które wypowiadają maluchy, mówiąc, że wolą być u babci lub mamy itp. Tymczasem rodzice powinni uświadomić sobie, że dziadkowie są potrzebni ich dzieciom i dać też im do zrozumienia, że chcą,by wnuki miały z nimi kontakt. Warto chwalić dziadków przy swoich maluchach, warto okazywać im w ich obecności szacunek, zapraszać na rodzinne uroczystości itp. Nigdy też nie karzmy ich przez ograniczanie kontaktu z wnukami. Nawet w przypadku kłótni czy nieporozumień nie traktujmy dzieci jako karty przetargowej.

3.Różnice w poglądach na wychowanie – cóż bywa tak, że nasi rodzice nie zgadzają się z nami, lecz to my mamy prawo do wychowania naszych dzieci. Warto w takich sytuacjach z miłością przypomnieć o tym dziadkom. I tu bardzo ważna jest wspomniana forma wypowiedzi. Czasem trzeba być stanowczym, ale stanowczość wcale nie wyklucza szacunku i uznania.

4.Zapominanie o roli dziadków – należy dążyć do tego, by wypracować wspólna linie wychowania, ale nie można zapominać o specyficznej roli dziadków. Oni nie wyręczą rodziców w procesie wychowawczym, mogą ich tylko wspomagać, ale mają też prawo do tego, by cieszyć się swoimi wnukami, brać je na kolana, dawać cukierki i choć trochę porozpieszczać.

Nie traktujmy dziadków jako potencjalnego zagrożenia. Włóżmy wysiłek by stali się sojusznikami w wychowaniu dzieci. Pamiętajmy, że mogą je nauczyć wielu rzeczy, których my nie potrafimy. A opowieści z ich życia, które dla naszych pociech brzmią jak arcyciekawe historie, bywają nie do przecenienia. Relacja z dziadkami jest potrzebna również nam. Do dzieci dużo bardziej przemawiają przykłady niż słowa, a więc nic nie nauczy ich lepiej właściwego zachowania w stosunku do nas, jak nasze zachowanie względem ich dziadków. Dzieci obserwując, jak odnosimy się do ich dziadków, będą brały z nas przykład. Dlatego tak ważne jest, by okazywać im miłość i szacunek.