Konflikt serologiczny

Każdy człowiek rodzi się z pewną grupą krwi, a wśród nich wyróżniamy grupę A, B, AB i 0. Często zdarza się też, że we krwi znajduje się dodatkowy czynnik Rh. Wówczas mówi się o krwi Rh dodatniej (Rh+), a gdy krew jest pozbawiona tego czynnika, określa się ją jako Rh ujemną (Rh-).

O żadnym konflikcie nie byłoby mowy, gdybyśmy nie różnili się grupami krwi i czynnikami Rh. Jednak świat nie jest tak różowy i jeśli mama ma krew Rh-, a tata Rh+ i dziecko dziedziczy po nim grupę i czynnik Rh, może dojść do konfliktu serologicznego, który jest niczym innym tylko silną reakcją obronną organizmu. Krwi po prostu nie powinno się ze sobą mieszać! Jeśli do tego dojdzie, znajdujące się we krwi antygeny rozpoczną alert w układzie obronnym, a przeciwciała z osocza zaczną zwalczać te krwinki, które rozpoznają, jako obce. Dlatego też, samo istnienie różnic we krwi kobiety i jej dziecka nie powoduje konfliktu!Aby do niego doszło, krwinki maluszka muszą dostać się do krwiobiegu mamy.

Kiedy zatem dochodzi do zmieszania się krwi? Najczęściej zdarza się to w czasie porodu, poronienia, aborcji czy zabiegu amniopuncji (pobrania płynu owodniowego). Wtedy też przeciwciała matki nie giną, po zetknięciu się po raz pierwszy z obcą krwią. Czekają, aż dojdzie do następnego „starcia”, a tym nie jest nic innego, tylko kolejna ciąża.

Jest to o tyle niebezpieczne, że układ odpornościowy mamy zaczyna zwalczać już nie tylko antygeny z krwi dziecka, ale całe krwinki czerwone! Konsekwencja tego jest niedokrwistość maluszka oraz nadmiar bilirubiny, pewnego składnika żółci, co powoduje bardzo silną żółtaczkę. Wszystko to razem brzmi niezwykle groźnie, ale musimy pamiętać o jednym: można temu zapobiec!

Współczesne położnictwo rozwija się tak, jak i inne dziedziny medycyny, dzięki czemu przypadki konfliktu serologicznego zdarzają się bardzo rzadko. Tuż po porodzie w ciągu 48 godzin każdej kobiecie z ujemnym Rh, u której wystąpiło ryzyko zmieszania się krwi, podaje się specjalną immunoglobulinę anty-D. Dzięki niej komórki płodowe zostają zneutralizowane we krwi matki, zanim jej organizm zdąży je rozpoznać i zaatakować przeciwciałami.

Jeśli jednak stwierdzi się u maleństwa konflikt, wówczas następuje leczenie, które polega na transfuzji krwi. Można ją wykonywać już pod koniec ciąży i pod kontrolą USG przez pępowinę podaje się odpowiednio przygotowaną krew Rh-. Na szczęście bardzo rzadko się zdarza by transfuzja była koniecznością. Najczęściej po urodzeniu podaje się maluchowi leki przeciwko anemii i naświetla przeciw żółtaczce.